Gemeenten en provincies die infrastructuurprojecten of ruimtelijke ontwikkelingen willen realiseren, krijgen steeds vaker te maken met een concrete eis: een goed onderbouwde verkeersanalyse als onderdeel van het omgevingsplan. Maar wat houdt die verplichting precies in, en hoe pakt u dat slim aan?

Wat zegt de Omgevingswet over verkeersonderzoek?

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden en bundelt tientallen wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving in één wet. In plaats van 26 losse wetten is er nu één geïntegreerd stelsel, opgebouwd uit de Omgevingswet zelf, vier AMvB’s en één regeling.

Voor mobiliteit betekent dit concreet dat bij het opstellen van een omgevingsplan rekening gehouden moet worden met bereikbaarheid, verkeersveiligheid en de gevolgen van nieuwe ontwikkelingen op het wegennet. De wet benoemt het “waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem” als één van de nationale belangen in de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Provincies en gemeenten zijn verplicht een visie op verkeer en vervoer op te nemen in hun omgevingsvisie.

Een belangrijk principe van de nieuwe wet is dat bij het toelaten van een nieuwe functie in het omgevingsplan aangetoond moet worden wat het effect is op de bereikbaarheid en verkeersafwikkeling. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) bevat hiervoor instructieregels. Bovendien kunnen gemeenten in het omgevingsplan specifieke regelingen opnemen die vereisen dat aangetoond wordt dat verkeer goed afgewikkeld kan worden — of dat er geen of beperkte toename van autoverkeer op omliggende wegen mag zijn.

De vroegere Planwet Verkeer en Vervoer is volledig opgegaan in de Omgevingswet, wat betekent dat provinciale en gemeentelijke verkeers- en vervoersplannen nu integraal onderdeel zijn van de omgevingsvisie.

Wat zijn uw verplichtingen in 2026?

In de praktijk wordt bij ruimtelijke plannen steeds vaker gevraagd om een verkeerskundige onderbouwing die aantoont dat een nieuw plan inpasbaar is. Dit geldt voor woningbouw, bedrijventerreinen en andere ruimtelijke ontwikkelingen. Concreet dient u in uw aanvraag doorgaans aan te tonen:

• Verkeersgeneratie: hoeveel verkeersbewegingen de nieuwe functie genereert, op basis van de actuele CROW-kencijfers
• Verkeersimpact: welke gevolgen dat heeft op aanliggende wegen en kruispunten
• Parkeerbalans: of de parkeerruimte voldoende is, conform het gemeentelijk parkeerbeleid
• Ontsluiting: hoe de verkeersontsluiting van het plangebied is vormgegeven

De normen die daarvoor worden gebruikt, zijn vastgelegd in de CROW-publicaties. In juli 2024 verscheen CROW-publicatie 744 ‘Parkeerkencijfers, basis voor parkeernormering’, die de vorige standaard (publicatie 381 ‘Toekomstbestendig parkeren’) vervangt. De nieuwe publicatie bevat geactualiseerde parkeerkencijfers en verkeersgeneratiecijfers voor circa honderd bestemmingen en voorzieningen — van woningen en kantoren tot scholen, zorgcentra en winkelgebieden — en houdt rekening met actuele trends zoals de groei van elektrisch rijden en de bijbehorende vraag naar laadpunten. CROW heeft ook de fietsparkeerkencijfers geactualiseerd, met een update in januari 2025.

Gemeenten die parkeerbeleid opnemen in het omgevingsplan kunnen daarbij kiezen voor een dynamische beleidsregel, die flexibel kan worden aangepast zonder het omgevingsplan zelf te wijzigen.

Hoe voert u een deugdelijke verkeerstelling uit?

Een betrouwbare verkeerstelling vormt de basis van elke mobiliteitsonderbouwing. Mobycount plaatst meetapparatuur op strategische locaties en levert nauwkeurige data over verkeersintensiteiten, rijsnelheden en voertuigklassen. Op basis van die meetdata stellen wij een rapportage op die voldoet aan de eisen van de Omgevingswet en aansluit op de instructieregels van het Bkl.

Wij hanteren de meest actuele CROW-richtlijnen, waaronder CROW-publicatie 744, en stemmen de onderzoeksopzet af op de specifieke aard van uw project — of het nu gaat om een kleinschalig woonplan of een grootschalige gebiedsontwikkeling. Denk ook aan aanvullende onderzoeksvragen zoals de doorstroming op omliggende kruispunten, de effecten op fietspaden en openbaar vervoer, of de gevolgen voor akoestische belasting op nabijgelegen woningen.

Tijdig beginnen loont

Een veelgemaakte fout is dat het verkeersonderzoek pas laat in het planproces wordt ingeschakeld. Dat kan leiden tot vertraging, aanpassingen in het ontwerp of zelfs afwijzing van de aanvraag door het bevoegd gezag. Door al in een vroeg stadium te meten en te analyseren, kunt u uw plan verkeerskundig onderbouwen én bijsturen waar nodig.

Vroeg inschakelen heeft ook een strategisch voordeel: de uitkomsten van de verkeersanalyse kunnen de keuze voor een ontsluitingsstructuur of de locatie van parkeervoorzieningen beïnvloeden. Dat bespaart dure aanpassingen later in het proces.

Heeft u een verkeersonderzoek nodig voor uw project?

Neem contact met ons op om te bespreken wat Mobycount voor uw project kan betekenen. Wij adviseren u graag over de benodigde onderzoeksopzet, de planning en de aansluiting op de lokale eisen van uw gemeente of provincie.